CZY WIESZ, ŻE…

Drobiazgi, przypisy i historie z drugiego planu — skąd wzięła się nazwa zespołu, ile kosztowała najsłynniejsza okładka lat 90. i dlaczego na wkładce In Utero zamiast tekstu jednej z piosenek wydrukowano trzy bezsensowne słowa.

Nazwy i tytuły

Nazwa wbrew punkowej modzie

Zanim zespół został Nirvaną, występował jako Skid Row, Ted Ed Fred, Pen Cap Chew i Bliss. Cobain tłumaczył później, że miał dość obrzydliwych, agresywnych nazw, jakie nosiły wtedy kapele punkowe, i chciał czegoś ładnego. Wybrał słowo oznaczające stan wyzwolenia od cierpienia.

Dezodorant, o którym nie wiedział

Tytuł „Smells Like Teen Spirit” wziął się z napisu, który Kathleen Hanna z Bikini Kill zostawiła sprejem na ścianie mieszkania Cobaina. Teen Spirit był marką dezodorantu używanego przez jego ówczesną dziewczynę — Cobain o tym nie wiedział i odczytał zdanie jako rewolucyjny slogan.

Album, który miał nazywać się „Sheep”

Roboczym tytułem Nevermind było Sheep — ironiczny ukłon w stronę publiczności, która miała kupić płytę, bo tak wypada. Ostateczny tytuł Cobain wyjaśniał prościej: to jego stosunek do całej reszty.

Trzy słowa zamiast tekstu

We wkładce In Utero w miejscu tekstu utworu „tourette's” wydrukowano trzy słowa: Cufk, Tish, Sips. To anagramy trzech niecenzuralnych angielskich wyrazów — żart, dzięki któremu wkładka przeszła bez ingerencji.

Płyty i studio

Okładka za dwieście dolarów

Pomysł na zdjęcie niemowlęcia pod wodą wziął się z programu telewizyjnego o porodach w wodzie, który Cobain oglądał razem z Grohlem. Rodzina chłopca ze zdjęcia dostała za sesję dwieście dolarów. Obraz stał się jedną z najczęściej parodiowanych okładek w historii rocka.

606 dolarów i 17 centów

Tyle wyniósł rachunek za sesję Bleach w Reciprocal Recording. Pieniądze wyłożył Jason Everman, który trafił na okładkę albumu, choć nie zagrał na nim ani jednej nuty.

Wersja dla supermarketów

Część amerykańskich sieci handlowych odmówiła sprzedaży In Utero z powodu okładki i tytułu jednego z utworów. Powstało wydanie ze zmienioną grafiką i zmienionym tytułem — dostępne wyłącznie w tych sklepach.

Unplugged dłuższy niż w telewizji

Nagranie dla MTV było dłuższe niż emisja — część utworów zagranych tamtego wieczoru nie weszła do programu i trafiła dopiero na wydany rok później album. Zespół dobrał repertuar wbrew formule: pominął „Smells Like Teen Spirit”, a zagrał trzy piosenki Meat Puppets.

Scena i kulisy

Bas, który wrócił na głowę

Podczas gali MTV Video Music Awards w 1992 roku Krist Novoselic podrzucił gitarę basową wysoko w górę i nie zdążył się usunąć — instrument spadł mu prosto na głowę. Basista zszedł ze sceny o własnych siłach, ale ujęcie obiegło świat.

Naklejka na gitarze

Jedna z najczęściej fotografowanych gitar Cobaina nosiła naklejkę z hasłem „Vandalism: Beautiful as a Rock in a Cop's Face”, pochodzącym z kręgu punkowego zespołu Feederz. Instrumenty zespołu były w całości oklejone podobnymi znaleziskami.

Parodia, która spodobała się autorowi

„Weird Al” Yankovic nagrał w 1992 roku parodię „Smells Like Nirvana”, wyśmiewającą niezrozumiały wokal Cobaina. Zanim ją wydał, zadzwonił po zgodę — i ją dostał. Cobain uznał parodię za dowód, że zespół naprawdę się przebił.

Wbrew krążącej wersji utwór nie jest dziełem Soundgarden.

Zimna wojna z Guns N' Roses

Cobain odmawiał wspólnych występów z Guns N' Roses, wytykając im komercyjne podejście do muzyki. Za kulisami gali MTV w 1992 roku doszło do ostrej wymiany zdań między nim a Axlem Rose'em — jednej z najczęściej opisywanych scen tamtej dekady.

Ludzie wokół zespołu

Boddah

Jako dziecko Cobain miał wymyślonego przyjaciela o imieniu Boddah i domagał się dla niego miejsca przy rodzinnym stole. Do tego samego imienia zaadresował list pozostawiony w kwietniu 1994 roku.

„Let Me In” od R.E.M.

Michael Stipe zaprzyjaźnił się z Cobainem i planował z nim nagrania, do których nigdy nie doszło. Utwór „Let Me In” z albumu Monster, wydanego jesienią 1994 roku, jest poświęcony jego pamięci.

Rozejm z Pearl Jam

Cobain publicznie krytykował Pearl Jam za karierowiczostwo, a prasa chętnie podgrzewała spór. Na gali MTV w 1992 roku on i Eddie Vedder zeszli się jednak za kulisami i zatańczyli. Po latach Vedder mówił, że po śmierci Cobaina została po nim pustka.

Matka chrzestna Frances

Matką chrzestną córki Cobaina została aktorka Drew Barrymore. Frances Bean przyszła na świat 18 sierpnia 1992 roku.

Zespół, którego nie było

Debiut Foo Fighters Dave Grohl nagrał praktycznie sam, grając na wszystkich instrumentach. Nazwę wymyślił między innymi po to, żeby słuchacze wzięli nagranie za dzieło prawdziwego zespołu, a nie perkusisty Nirvany.

Tatuaż z logo małej wytwórni

Na przedramieniu Cobain nosił wytatuowane logo K Records — niezależnej oficyny z Olympii, która wydawała surowe, domowe nagrania. Tatuaż był deklaracją przywiązania do sceny, z której wyszedł.

Po 1994 roku

Brak jednego grobu

Ciało Cobaina poddano kremacji i nie ma pojedynczego miejsca pochówku, do którego mogliby przyjeżdżać fani. Część prochów rozsypano w kilku miejscach związanych z jego życiem. Rolę nieformalnego miejsca pamięci pełni park przy jego ostatnim domu w Seattle.

Nagranie, które czekało osiem lat

„You Know You're Right” — ostatni utwór nagrany przez zespół w studiu, w styczniu 1994 roku — trafił do sprzedaży dopiero w 2002 roku, na kompilacji Nirvana. Wcześniej blokował go spór sądowy między spadkobiercami a pozostałymi muzykami.

O teoriach wokół śmierci Cobaina

Serwis, z którego czerpiemy część materiałów, poświęcał osobny dział spekulacjom na temat okoliczności śmierci Kurta Cobaina. Nie powtarzamy ich tutaj. Śledztwo zakończono ustaleniem, że była to śmierć samobójcza, a żadna z alternatywnych wersji nie została potwierdzona przez organy prowadzące sprawę ani nie doprowadziła do wznowienia postępowania.