HISTORIA ZESPOŁU

Kurt Cobain i Krist Novoselic poznali się w Aberdeen w stanie Waszyngton — mieście żyjącym z przemysłu drzewnego, oddalonym od Seattle o ponad dwie godziny jazdy. Obu łączyła fascynacja punkiem i lokalną sceną, którą tworzyli między innymi Melvins. To właśnie po odsłuchaniu domowej taśmy Cobaina, nagranej pod szyldem Fecal Matter, Novoselic zgodził się założyć z nim zespół.

Grupa przez pierwsze miesiące zmieniała nazwy — grała między innymi jako Skid Row, Ted Ed Fred, Pen Cap Chew i Bliss. Nazwa Nirvana przyjęła się na dobre w 1988 roku. Za perkusją zmieniali się kolejni muzycy: Aaron Burckhard, Dale Crover z Melvins i Dave Foster.

Za perkusją usiadł Chad Channing, a zespół podpisał kontrakt z Sub Pop — niezależną wytwórnią z Seattle, która budowała wtedy markę całej sceny. W listopadzie 1988 roku ukazał się debiutancki singiel „Love Buzz”, przeróbka utworu holenderskiej grupy Shocking Blue, wydany w limitowanej serii Sub Pop Singles Club.

W czerwcu 1989 roku wyszedł pierwszy album, Bleach, zarejestrowany w studiu Reciprocal Recording z Jackiem Endino. Do legendy przeszedł jego budżet: rachunek za sesję wyniósł 606,17 dolara, a pieniądze wyłożył Jason Everman, przez krótki czas drugi gitarzysta zespołu. Everman trafił na okładkę płyty, choć nie zagrał na niej ani jednej nuty.

Po rozstaniu z Chadem Channingiem zespół szukał perkusisty. Na singlu „Sliver” zagrał Dan Peters z Mudhoney, ale rozwiązanie okazało się tymczasowe. We wrześniu 1990 roku do składu dołączył Dave Grohl, wcześniej perkusista waszyngtońskiej grupy hardcore'owej Scream. Ten skład — Cobain, Novoselic, Grohl — przetrwał do końca istnienia zespołu.

Nirvana rozstała się z Sub Pop i podpisała kontrakt z DGC Records, wytwórnią należącą do Geffen Records. Nowe nagrania powstawały już z myślą o dużym wydawnictwie.

Album Nevermind nagrano z producentem Butchem Vigiem, a miks przygotował Andy Wallace. Płyta ukazała się 24 września 1991 roku. Wytwórnia liczyła na sprzedaż rzędu kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy — rzeczywistość okazała się zupełnie inna.

Teledysk do „Smells Like Teen Spirit” wszedł do rotacji MTV i błyskawicznie stał się hymnem pokolenia, którego zespół nigdy nie chciał reprezentować. W styczniu 1992 roku Nevermind dotarł na pierwsze miejsce listy „Billboard 200”, spychając z niej album Dangerous Michaela Jacksona.

Nagły rozgłos okazał się dla Cobaina ciężarem. Nasiliły się jego problemy zdrowotne i uzależnienie, a media coraz chętniej pisały o życiu prywatnym niż o muzyce. W lutym 1992 roku Kurt poślubił Courtney Love, a 18 sierpnia urodziła się ich córka, Frances Bean Cobain.

W grudniu ukazała się Incesticide — kompilacja wcześniejszych nagrań, wersji demo, singli i sesji radiowych, pomyślana także jako odpowiedź na rosnący rynek bootlegów.

Trzeci album zespół nagrał ze Steve'em Albinim, znanym z surowego, pozbawionego wygładzeń brzmienia. In Utero ukazał się 21 września 1993 roku; miksy „Heart-Shaped Box” i „All Apologies” na potrzeby wydawnictwa poprawił jeszcze Scott Litt.

18 listopada 1993 roku Nirvana zagrała w nowojorskim studiu Sony akustyczny koncert dla MTV. Zespół zrezygnował z największych przebojów na rzecz utworów z Bleach, piosenek innych wykonawców i kompozycji zespołu Meat Puppets, którego bracia Kirkwood dołączyli do niego na scenie. Zapis wydano rok później jako MTV Unplugged in New York.

1 marca 1994 roku Nirvana zagrała ostatni koncert w hali Terminal 1 w Monachium. Kilka dni później, w Rzymie, Cobain trafił do szpitala po przedawkowaniu leków i alkoholu. Europejska trasa została odwołana.

8 kwietnia 1994 roku w domu muzyka w Seattle znaleziono jego ciało. Za datę śmierci przyjęto 5 kwietnia, a przyczynę określono jako samobójstwo. Kurt Cobain miał 27 lat. Zespół nigdy oficjalnie nie ogłosił rozwiązania — po prostu przestał istnieć.

Dave Grohl założył Foo Fighters, nagrywając debiut niemal w pojedynkę. Krist Novoselic grał w Sweet 75 i Eyes Adrift, a z czasem zaangażował się w działalność publiczną i reformę prawa wyborczego w Stanach Zjednoczonych.

Katalog zespołu doczekał się kolejnych wydawnictw archiwalnych — od kompilacji Nirvana z 2002 roku, przez czteropłytowy box With the Lights Out z 2004 roku, po rocznicowe reedycje albumów. W 2014 roku, w pierwszym możliwym terminie po dwudziestu pięciu latach od debiutu, Nirvana została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame.